CPS-opleidingen - Opleidingsreeks 3:

Ontwikkeling en verdieping van Communicatie & Interviewtechnieken

Piloten: Lotte Smets en Marc Bockstaele

Timing: Start maart 2015 tot juni 2015

Locatie: Oost-Vlaamse Politieacademie te Gent

1. Omschrijving opleidingsreeks
 

Een interview is een bijzondere vorm van communicatie in een specifieke context zoals een sollicitatiegesprek, evaluatiegesprek, politionele ondervraging, vermoeden van fraude van een werknemer, overdracht van kennis en expertise voor dataverzameling, begeleiding en ondersteuning van een individu in een justitiële context, onthaal en opname aangifte en/of klacht enzovoort.

Deze verschillende interviewcontexten hebben als gemeenschappelijk doel de bij de geïnterviewde beschikbare relevante informatie optimaal te verzamelen. Omdat men tijdens het afnemen van een interview streeft naar een betrouwbaar resultaat kan men ook spreken over waarheidsvinding in de brede zin van het woord.

De inhoud van een interview kan echter worden bedreigd door verschillende factoren zoals de integriteit en psychisch welzijn van de geïnterviewde, factoren met betrekking tot waarnemings- en geheugenprocessen waarop beroep wordt gedaan bij het ophalen van opgeslagen informatie en de invloed van de interviewer zoals zijn houding ten aanzien van de geïnterviewde. Daarom is het belangrijk om tijdens een interviewcontext bewust rekening te houden met deze verschillende factoren en het effect dat ze kunnen hebben op de dynamiek van het gesprek.

2. Doelstellingen
 

Op basis van recente wetenschappelijke kennis en ontwikkelingen inzake communicatie en interviewtechnieken zal de CPS opleidingsreeks er in het bijzonder aandacht aan besteden hoe men deze nieuwe kennis pragmatisch kan integreren in reeds aanwezige professionele interviewvaardigheden. Hierbij draagt een multidisciplinaire aanpak de voorkeur waarbij een beroep wordt gedaan op ervaringsdeskundigen uit de diverse doelgroepen.

Onderstaande doelstellingen worden beoogd:

1) Aanbieden van communicatietheoretische inzichten en tools.
2) Aanreiken concrete interviewvaardigheden en kennis.
3) Omkadering van de psychische problematiek en historiek zoals kan worden opgemerkt in het gedrag van de geïnterviewde.
4) Bewustmaking creëren inzake moeilijkheid en mogelijke valkuilen van een werk- en vertrouwensrelatie met de geïnterviewde.
5) Leren specifieke gespreksvaardigheden toe te passen bij bijzondere doelgroepen zoals psychopaten, manipulatieve of liegende geïnterviewde.
6) Aanreiken leugendetectietechnieken.
7) Toepassing NLP theoretische inzichten en tools.
8) Zicht krijgen op de impact van eigen aandeel in communicatie zoals afstand en nabijheid, overdracht en tegenoverdracht.
9) Argumenteren en herkennen van drogredenen.
10) Binnen de eigen persoonlijkheid maximaal ontwikkelen van interviewcompetenties.

3. Doelgroep
 

Hoewel het interview de core business is van politie en rechtspractici, zijn er ook vele andere doelgroepen waarbij communicatie en interviewvaardigheden centraal staan tijdens hun professionele werkzaamheden

- Politie
- Justitie assistenten
- HR managers
- Consultants
- Docenten
- Advocatuur
- Leidinggevenden
- Veiligheid- en preventie adviseurs
- Criminologen, psychologen, sociologen, ...
- Studenten en onderzoekers
- Coaches en counselors
- Onthaal en balie personeel
- Douaniers
- Controle en inspectieambtenaren
- Controleartsen RIZIV...
- Gevangenispersoneel
-  ...

4. Programma

Timing: Start maart 2015 tot juni 2015 (zie exacte data hieronder)

Sessie 1 : “Interviewen van mensen met een verstandelijke beperking” en “Interviewen van mensen met een autismespectrumstoornis”

Sessie 2 :   “Interviewen middels het interactiemodel van Leary”

Sessie 3:    “Interviewen met tussenkomst van een gerechtstolk” -  Deze sessie is gesplitst in een sessie voor interviewers (A) en een sessie voor tolken (B)

Sessie 4:   “Opmerken van- en reageren op argumenten tijdens interviews”         

Sessie 5:    “Professioneel feedback geven”

Sessie 6 :   “Omgang met derden tijdens specifieke interviewsituaties”                       

Sessie 7:    “De toepassing van NLP technieken in de communicatie”

Sessie 8 :  “Ontwikkelen van interviewcompetenties binnen de eigen persoonlijkheid”

 

Sessie 1:  “Interviewen van mensen met een verstandelijke beperking”

Interviewers moeten voorbereid zijn op het ondervra­gen van een persoon met verstandelijke beperkingen, zowel een minder- als meerderjarige. Zij moeten op de hoogte zijn van relevante kenmerken van deze mensen en hun verhoorplan daarop aanpassen. In het belang van alle betrokken partijen is een vroege identificatie van relevante en pertinente kwetsbaarheden een meerwaarde voor een waarheidsgetrouw interview. Er bestaat voor de politie een screeningsinstrument dat ingezet kan worden om een vermoeden van een licht verstandelijke beperking te bevestigen.

“Interviewen van mensen met een autismespectrumstoornis”

Dé autistische mens of hét autistisch gedrag bestaat niet. Autisme ligt op een continuüm dat naadloos overgaat in het normale bereik van persoonskenmerken. Dat betekent dat het voor niet getrainde mensen niet evident is om autisme te herkennen. Personen met deze stoornis hebben een gebrek in de sociale interactie, in de verbale en non-verbale communicatie en aan verbeelding. Elk van deze gebreken hebben invloed op de wijze waarop het interview verloopt en het resultaat ervan.

Personen met autisme kunnen in het bezit zijn van een persoonlijke ‘autipas’, waarin belangrijke informatie voor politie en hulpverleners is opgenomen en waarin de kenmerken van diens stoornis zijn aangevinkt. Indien niet, is de verhoorder aangewezen op zijn persoonlijke kennis en ervaring om symptomen op te merken en er rekening mee te houden tijdens het interview.

Datum: woensdag 13 mei 2015 van 9.00 uur tot 16.30 uur

Aantal deelnemers: maximum 16

Kostprijs:   120 euro per persoon, middagmaal en koffie inbegrepen

Docenten:  
Dr. Xavier MOONEN, Researcher College and Graduate School of Child Development and Education University of Amsterdam                                 
Marc BOCKSTAELE, (ere)hoofdcommissaris federale gerechtelijke politie Gent

 

Sessie 2:  “Interviewen middels het interactiemodel van Leary”

Waar mensen zijn is communicatie. Mensen beïnvloeden elkaar onophoudelijk, alleen al door hun aanwezigheid. Ook de geïnterviewde, bijvoorbeeld een verdachte, observeert het gedrag van de interviewer en past zijn gedrag daarop aan. Daaruit volgt dat goede interviewers zich bewust moeten zijn van hun eigen gedrag.

Het interactiemodel van Leary, dat er uitziet als een windroos, dient om inzicht te krijgen in wat er gebeurt in een interviewinteractie. Concrete toepassingen van de ‘Roos van Leary’ kunnen leiden tot een beter vat krijgen op de eigen interactiemechanismen en tot het leren zien van de relatiemechanismen van de geïnterviewde, zodat men beter in staat is het interview te sturen.

Datum:  de sessie van dinsdag 14 april 2015 van 09.00 tot 16.30 uur is uitgesteld. Er zal een nieuwe datum vastgelegd worden zodra er voldoende inschrijvingen zijn voor deze sessie.

Aantal deelnemers: maximum 16

Kostprijs:  120 euro per persoon, middagmaal en koffie inbegrepen

Docenten:  
Sjaak VANE, auteur van Werken met De Roos van Leary,
Marc BOCKSTAELE, (ere) hoofdcommissaris federale gerechtelijke politie Gent.

 

Sessie 3 (A en B): “Interviewen met tussenkomst van een gerechtstolk”

Er gebeuren steeds meer gesprekken met mensen die een vreemde taal spreken. De beste methode om iemand te ondervragen die een vreemde taal spreekt is met tussenkomst van een beëdigd tolk. Alhoewel een Europese richtlijn dit oplegt hebben de beëdigde tolken in België nog steeds geen wettelijk statuut, bestaat er geen nationaal register en verschilt de beëdiging van de tolken per gerechtelijk arrondissement. Een proefproject in Antwerpen van de KU-Leuven, campus St.-Andries om tolken als gerechtstolk op te leiden kent nog steeds veel bijval, maar blijft uniek in België.

Zowel voor de gespreksleider als voor de beëdigd tolk zijn er een aantal ‘do’s en dont’s’ tijdens een interview. Deze sessie is gesplitst in een sessie voor gespreksleiders (A) en een sessie voor tolken (B).

Datum:
woensdag 17 juni 2015 van 9.00 tot 12.00 uur (sessie A) 
woensdag 17 juni 2015 van 13.00 tot 16 uur (sessie B)

Aantal deelnemers: maximum 16

Kostprijs per sessie:  60 euro per persoon, koffie inbegrepen

Docent:  Dirk ROMBOUTS, (ere)politiecommissaris Lokale Recherche Antwerpen, lesgever ‘politiemodule’ bij de opleiding gerechtsvertalers en -tolken aan KU-Leuven, campus St.-Andries (vroegere Lessius Hogeschool)

 

Sessie 4:  “Opmerken van- en reageren op argumenten tijdens interviews” 

Argumenteren vormt de basis van alle juridische praktijken. Argumen­ten inbrengen zijn pogingen om de gesprekspartner van een standpunt te overtuigen door dit standpunt zo goed mogelijk te recht­vaardigen. Professionele interviewers hebben een goede kennis van argumentatieleer, enerzijds om bewijsmateriaal overtuigend te kunnen inbrengen en anderzijds om drogredenen, gebruikt door de geïnterviewde, te herkennen en erop gepast te reageren.

Datum:  De sessie van vrijdag 13 maart 2015 van 13.00 tot 16.30 uur is uitgesteld. Er zal een nieuwe datum vastgelegd worden zodra er voldoende inschrijvingen zijn voor deze sessie.

Aantal deelnemers:  maximum 16

Kostprijs:  60 euro per persoon, koffie inbegrepen

Docenten:
Prof. dr. Joke BAECK, docent rechtsmethodologie Universiteit Gent
Marc BOCKSTAELE, (ere) hoofdcommissaris federale gerechtelijke politie Gent.

 

Sessie 5: “Professioneel feedback geven”

Het professioneel kunnen overbrengen van feedback aan een collega blijft voor veel personen op de werkvloer een uitdaging. Confrontatiemijdend gedrag, minimaliseren van de boodschap, persoonlijke oordelen en/of onwetendheid in de communicatie, maken dat het geven feedback vaak resulteert in het persoonlijk maken van de boodschap. De kunst van het feedback geven is echter om de boodschap zo te brengen dat een ander de boodschap niet té persoonlijk maakt en kan blijven luisteren op het niveau van de inhoud van de communicatie.

Tijdens deze eendaagse training gaan de deelnemers aan de slag met verschillende feedback methodieken en leert men omgaan met weerstand van de feedbackontvanger. Men leert professionaliteit boven emotionaliteit in te zetten en effectiever te beïnvloeden/coachen van eigen en andermans gedrag. Het doel van deze training is dat de deelnemers in staat zijn om feedback op een effectieve en deskundige wijze over te brengen of te ontvangen.

Datum:  De sessie van maandag 16 maart 2015 van 9.00 tot 16.30 uur is uitgesteld. Er zal een nieuwe datum vastgelegd worden zodra er voldoende inschrijvingen zijn voor deze sessie.

Aantal deelnemers:  12

Kostprijs: 120 euro per persoon, middagmaal en koffie inbegrepen

Docent: dr. Lotte SMETS, (rechts)psycholoog, NLP master coach en coördinator van de opleiding verhoorcoach  

 

Sessie 6:   “Omgang met derden tijdens specifieke interviewsituaties”

In sommige situaties kan een derde, andere partij dan de interviewer of de geïnterviewde, aanwezig zijn tijdens het interview. Deze derde partij is vaak niet neutraal, maar aanwezig om de rechten van de geïnterviewde te versterken zoals een advocaat of een vakbondsafgevaardigde. Dit vergt een aanpassing en een nieuwe toepassing/visie op het interview. Deze trainingssessie gaat daarom op interactieve wijze in op (1) hoe met deze derde partij om te gaan en (2) hoe zich als derde partij te profileren tijdens de interviewdynamiek.

Doel is om a.d.h.v. concrete casuïstiek en rollenspelen te brainstormen over hoe de partijen met elkaar kunnen omgaan. Hiervoor zal met behulp van een trainingsacteur de drieluikinteractie tussen de interviewer, de geïnterviewde en de derde partij worden gesimuleerd. Vragen die deze ééndaagse vaardigheidstraining structuren zijn: Hoe bereid ik me voor op dergelijke interview situatie? Hoe tussenkomen tijdens het interview wanneer de communicatie niet loopt zoals gewenst? Wat is het doel van de interventie? Wat wil men bereiken? Hoe gepast reageren op de andere partij? Daarnaast zal er ingezoomd worden op de do’s and dont’s van de verschillende partijen zonder het doel van het interview uit het oog te verliezen.

Datum:  De sessie van maandag 23 maart 2015 van 9.00 tot 16.30 uur is uitgesteld. Er zal een nieuwe datum vastgelegd worden zodra er voldoende inschrijvingen zijn voor deze sessie.

Aantal deelnemers: 10

Kostprijs:  120 euro per persoon, middagmaal en koffie inbegrepen

Docent(en):  dr. Lotte SMETS, (rechts)psycholoog, NLP master coach en coördinator van de opleiding verhoorcoach

                       

Sessie 7: “De toepassing van NLP technieken in de communicatie”

Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) is een verzameling van verschillende technieken, inzichten en fenomenen afkomstig uit diverse hoeken van de psychologie. NLP onderzoekt de structuur van de subjectieve ervaring. Hoe komt het dat iemand ervaart wat hij ervaart en doet wat hij doet? Wat maakt dat twee mensen verschillend reageren op eenzelfde gebeurtenis? De term ‘linguïstisch’ duidt erop dat wat we waarnemen en ervaren, omzetten in verbale en non-verbale communicatie.

Tijdens deze tweedaagse trainingssessie maakt men kennis met de mogelijkheden die NLP als bewustwordings- en communicatietechniek biedt. Men krijgt inzicht in het eigen gedrag: Hoe komt het dat contact maken voor sommige mensen van nature lijkt te gaan en anderen daar een onvermogen in kunnen ervaren? Hoe kan men efficiënt met een ander communiceren als men niet weet hoe men zelf communiceert? Met behulp van handige tools leert men te investeren in een efficiënte manier van communiceren en leert men te ‘zien’ wat bij de geïnterviewde nog meer aanwezig is dan wat hij of zij vertelt. In het bijzonder zal er aandacht besteed worden aan het bewerkstelligen van ‘rapport’, de waarde van het letten op oogbewegingen van de geïnterviewde, het werken met metaprogramma’s, BMIR, representatiesystemen,... .

Datum: maandag 20 en dinsdag 21 april 2015 telkens van 9.00 tot 16.30 uur

Aantal deelnemers: 12

Kostprijs: 250 euro per persoon, middagmalen en koffie inbegrepen

Docent(en): dr. Lotte SMETS, (rechts)psycholoog, NLP master coach en coördinator van de opleiding verhoorcoach  

Hans VAN DIEST, trainer hNLP™ & Ericksoniaanse Hypnose, Rechercheur Lokale Politie

 

Sessie 8: “Ontwikkelen van interviewcompetenties binnen de eigen persoonlijkheid”

Deze workshop is een ontdekkingstocht naar de individuele interviewcompetenties en potentieel. De deelnemers worden aangezet om vanuit zelfkennis en voorgaande werk- en interviewervaringen een antwoord te zoeken op onderstaande vragen:

-     Waar ben ik goed in, wat zijn mijn interviewtalenten?

-     Hoe kan ik mijn talenten optimaal inzetten en gebruiken tijdens welke verschillende interviewsituaties?

-     Hoe kan ik de communicatie met mijzelf en de geïnterviewde verbeteren?

-     Hoe ga ik met stress om?

-     Hoe kan ik mijn talenten gebruiken om succesvol mijn doelen, ambities en wensen te verwezenlijken?

Met behulp van de NEO-PI-R persoonlijkheidstest krijgen de deelnemers zicht op persoonlijke sterktes in interviewsituaties. Hiervoor dient men bereid te zijn om te reflecteren over eigen interviewgedrag en om voorafgaand de workshop te investeren in het digitaal invullen van de NEO-PI-R persoonlijkheidstest. De workshop zal vervolgens bestaan uit een individueel coachgesprek waarin de resultaten van de persoonlijkheidstest besproken worden en hoe men deze kan omzetten en benutten in het (interview)werkveld. Het laten tonen van een audiovisueel fragment van een gevoerd interview kan tot de mogelijkheden behoren.

Datum:  met elke deelnemer afzonderlijk overeen te komen   

Aantal deelnemers:  6

Kostprijs:   150 euro per persoon

Docent: dr. Lotte SMETS, (rechts)psycholoog, NLP master coach en coördinator van de opleiding verhoorcoach

Online inschrijven per sessie:

Er kan op elk van de acht navolgende sessies afzonderlijk ingetekend worden. Het aantal deelnemers is telkens beperkt.